LEEV! - ondersteunings­zoeker Bewegen & Voeding

Beweeginterventie 'Fit-VVB: Fitness voor bovenbenen voor mensen met visuele en verstandelijke beperking'

Deze interventie richt zich op de cliënt en is enkelvoudig.

Randvoorwaarden

• Materiaal: leg extension apparaat en evt. loopband of hometrainer voor warming-up.
• Ruimte: de ruimte moet veilig ingericht zijn voor de cliënten met een visuele beperking.
• Ondersteuningsbehoeften: bij sommige cliënten is het nodig om eerst de (volledige) beweging aan te leren met behulp van de leg extension in combinatie met het leren uit- en door te ademen tijdens de krachtsinspanning.
• Groep van 4 cliënten.
• Begeleiding van een fysiotherapeut en een bewegingsagoog of een fysiotherapeut/bewegingsgagoog met een begeleider.
• Intensieve begeleiding: 2 begeleiders op 4 cliënten, i.v.m. de visuele en verstandelijke beperking.
• Scholing: niet nodig, kennisnemen van de opbouw in het programma is voldoende voor de fysiotherapeut/bewegingsagoog.
• Er zijn mogelijk contra-indicaties aanwezig, beoordeling van de fysiotherapeut en/of arts kan nodig zijn. Zie ook de exclusiecriteria onder 'meer informatie'.

Doelgroep

Deze interventie is geschikt bevonden voor volwassenen met een matige tot ernstige verstandelijke beperking.

Het expertpanel geeft aan dat deze interventie mogelijk ook geschikt is voor volwassen en ouderen met een lichte verstandelijke beperking.

Deze interventie is geschikt voor personen met een visuele beperking die zelfstandig of met enige moeite kunnen lopen (GMFCS I).

Het expertpanel geeft aan dat deze interventie mogelijk ook geschikt is voor personen die goed zicht hebben.

De cliënt volgt het Fit-VVB programma samen met 3 andere cliënten onder begeleiding van een fysiotherapeut en een bewegingsagoog, of een fysiotherapeut/bewegingsagoog met een begeleider. Deze interventie is geschikt voor wonen en dagbesteding.

Doel interventie

Deze interventie is gericht op het verbeteren van kracht van de bovenbeenspieren (m. Quadriceps) met behulp van de leg extension (fitnessapparaat), een zogenaamd PRT (Progressive Resistance Training).

Deze interventie is effectief bevonden op doelen functionele mogelijkheden vergroten, kracht, uithoudingsvermogen, balans en lichaamssamenstelling (BMI/vetpercentage).

Het expertpanel geeft aan dat deze interventie mogelijk ook werkzaam is op de doelen ontspanning, alertheid, voorkomen of verhelpen van obstipatie, mentaal welbevinden, autonomie, hart- en vaat functioneren, motorische ontwikkeling, houdingsverbetering, plezier/ervaring en afname gedragsproblematiek.

Omschrijving interventie

Dit beweegprogramma maakt gebruik van de leg extension en heeft een progressieve opbouw in krachtsopbouw met voor- tussen- en een nameting. Het effect van het trainingsprogramma richt zich op de fysieke fitheidsmaten, kracht, cardiorespiratoire fitheid en balans. Daarnaast worden op activiteiten, - en participatieniveau persoonlijke doelen van de cliënten opgesteld en voor- en nagemeten met behulp van Goal Attainment Scores (GAS).

Bij sommige cliënten is het nodig om eerst de (volledige) beweging aan te leren met behulp van de leg extension in combinatie met het leren uit- en door te ademen tijdens de krachtsinspanning. Dan is voorafgaand aan de interventie een oefentraject nodig.

Het trainingsprogramma duurt 10 weken en bestaat uit 2 à 3 sessies van 45 minuten per week. Dit programma kan na de eerste 10 weken worden voortgezet. De meeste cliënten bereiken de maximale kracht na 20 weken. Om kracht na de interventie te behouden is 1 x per week doortrainen afdoende gebleken (dit is niet gepubliceerd).

Fit-VVB trainingsprogramma:

Week	% van 1RM*	Aantal sets en herhalingen	Hersteltijd in seconden
1	50	2x 20 - 22 hh	30
2	50	2x 20 - 22 hh	30
3	55	2x 18 - 20 hh	30
4	60	2x 18 - 20 hh	30
5	65	3x 12 - 14 hh	45
6	70	3x 12 - 14 hh	60
7	70	3x 12 - 14 hh	60
8	75	3x 10 - 12 hh	90
9	80	3x 8 - 10 hh	120
10	80	3x 8 - 10 hh	120

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1RM*: Repetition Maximum, dit is het gewicht wat iemand maximaal één keer weg kan drukken. Hierbij geldt wel de voorwaarde dat dit uitgevoerd wordt met een correcte techniek zonder al te veel compensatiemechanismen van spieren die niet primair bij de oefening zijn betrokken.

Exclusiecriteria voor de studie

In dit onderzoek werden deelnemers uitgesloten als ze kort voorafgaand aan het PRT-programma of op het moment van de trainingen/metingen één van de volgende uitsluitingscriteria vertoonden:

• Mentale of fysieke gezondheidsproblemen waardoor de deelnemer niet kon deelnemen, zoals; psychosen, depressie of andere ernstige psychische problemen zoals gedrags- en langdurige stress
• Somatische ziekten gedefinieerd als chronische ziekten en/of ziekten die niet in korte tijd worden opgelost, zoals: artrose, osteoporose, longontsteking en algemene ziekte of koorts, antibiotica gebruik, episode van verergering van astma of epilepsie, verse wond(en)/kneuzing(en) of andere factoren die pijn veroorzaken tijdens beweging
• Stress zoals blijkt uit het gedrag van de deelnemer, bijvoorbeeld onrustig gedrag, afgeleid gedrag of tekenen van ongelukkig zijn. Het multidisciplinaire team rondom de cliënt evalueerden of het niveau van het gedrag zodanig was dat uitsluiting gerechtvaardigd was en namen dan uiteindelijk een besluit.

Meer informatie

Meer informatie over 1RM is te vinden in de bijlage.

Deze interventie is wetenschappelijk getoetst en effectief bevonden op niveau 'indicatief voor effectiviteit'. Dit is niveau 3/4 op de effectladder.

Het artikel waarop deze interventie gebaseerd is staat hieronder:

Dijkhuizen A., Waninge, A., Hermans S., Van der Schans, C.P. & Krijnen, W.P., (2019) Progressive resistance training for persons with intellectual disabilities and visual impairment. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities. 32:1194-1202